Priştine'nin Esamisi
Kosova Vilayeti 1877'de kurulmuş, ilk vali olarakda Halil Refik Paşa tayin edilmiş. Vilayetin Merkez Sancağı 1879-1893 tarihine kadar Priştine, 1893 tarihinden itibarende Üsküp olmuş. Priştine Sancağına dahil (Mitroviça, Vuçıtırın, Gilan ve Preşevo) sancağının nüfusu 847.419 dur, 340.339'u da Hristiyan.
Priştine 636 m. irtifaya haiz olup, Hun, Ostrofonlar ve Romalılar istilasına uğramış, Roma'nın ikiye ayrılmasıyla, Şark İmparatorluğunun hissesine isabet etmiş ve çok geçmeden önce Avusturyalılar ve daha sonra da Sırplar tarafından işgal edilmiş.
Priştine Merkez olmazdan evvel ikibin hane iken, vilayet kuruluşuyla, oniki (12) Mahallede üçbin altıyüz doksan (3690) Haneye ulaşmış ve bu yüzden de, büyük şehir olarak vasıflandırılmış. Merkez Kazalar da dahil, köy sayısı 347 olup, 8027 hanesi mevcutken, kasaba nufüsu 12.375 ti. Bunun 8.362'si İslam, 4.013'ü de muhtelif dinlere mensup zavattı. Kazanın nüfusu 56.386 olup, 40.561'i İslam, 15.825'i de diğer dinlere mensup kişilerdi. Kasaba halkı ekseriya Türkçe, bakiyesi de Arnavutça ve diğer dinler mensup olanların kendi lisanlarına.
Priştine'nin Tabiyesi: Bir vadide olup, tepelerden bakıldığında evvela Kosova düzlüğü ve tatlı meyilli tepeler görünür.Bunların arasından da şehrin içinde yeni binaların inşa edilişi görülür.
Şehrin halkı Ticaret ve Ziyaretle uğraşmakta, Sanayiye mashar olan tek imalat Misk sabunu olup, okkası seksen kuruşa kadar satılmakta idi. Merkezin ithalatı ihracatından çok daha fazla idi. İthal edilenler: Pirinç, Kahve, Şeker, Sabun, Gaz, Zeytin vesaire. Karşılığında Buğday, Mısır, Arpa, Yulaf, Çavdar, Koyun, Keçi, Sıgır ve yapağı verilirdi. Bu ürünlerin fazla olan bakiyeleri de daha büyük olan ilçelerinde satılmaktaydı. Priştine 2700 dönümden ibaret, 1200 bağı vardı. Üzümün taneleri çok küçük ve verimsiz, aynı zamanda her yılda mahsul yapmaz ve şarap yapımına da uygun değildir. Ancak tavanlarda serilip evlerde kullanılırdı. Priştine'nin 13 camii ve 5 mescidi bulunmakta. Ayriyetten Sultan Murat 1. Han Hazretleri'nin Türbesi ve Gazi Mestan Bey'in meşhedi mevcuttur.
Priştine'nin 3690 hanesinin 500 dükkan ve mağaza 2 otel, 10 han, 1 saat kule, 1 hükümet konağı, 3 kıraathane ve 1 hastahanesi vardı. Merkezden geçen nehirler: Lab, Sitniça, Nerodinle, Kaçanik ve daha birçok dahili küçük nehirler. Mekteplerden; lptidaiye (ilk okul) ve Rüşdiye (lise)'si vardı. Bugün ise yalnız Priştine şehri 700.000 nüfusu ile, tam tekmil Üniversitesi ve birçok ilk,orta,lise ve muhtelif meslek okulları mevcut.
